گیاه شناسی:
بنفشه معطر گیاهی است علفی و بوته ای كه پایا و چندساله می باشد. برگ های قلبی شكل گیاه دمبرگ درازی دارند كه از محل مشتركی در ناحیه یقه گیاه (تقریباَ هم سطح با زمین) خارج می شوند.

این برگ ها اكثراَ روی زمین گسترده اند و ساقه وجود ندارد. گل ها به صورت منفرد روی دمگل و گیاه قرار گرفته اند. دمگل ها در محل اتصال به گل حالت خمیده و عصا مانند دارند.


گل ها معطر و اغلب بنفش رنگ و به ندرت سفید یا گلی هستند( البته در بعضی نمونه ها ممكن است قسمت های كمی از گلبرگ سفید یا گلی رنگ باشد.) میوه گیاه به صورت پوشینه و حاوی تعدادی دانه زرد رنگ است.

موارد استفاده بنفشه:
گل و برگ بنفشه كاملاً خوراكی است و می توان به صورت خام یا پخته از آن استفاده كرد. برگ ها در تمام طول زمستان قابل استفاده و دارای طعم ملایم هستند. از برگ ها می توان در سالاد استفاده كرد(در صورتی كه از گل ها برای سالاد استفاده شود، مزه و بوی قوی تری دارد). گل و برگ بنفشه را همچنین می توان در تهیه چای، شیرینی ها، سوپ و كیك مورد استفاده قرار دارد.

ابن سینا در كتاب قانون راجع به بنفشه چنین گفته است:
بنسفج گیاهی است مشهور و ریشه اش چون سایر اجزایش نیروی دارویی دارد. دارای طبیعت سرد و تر است. گروهی گفته اند گرم است و در سردی برگش شكی نیست. گویند خون معتدل به وجود آورد. بو كردن و بر سر مالیدن آن سر درد را تسكین دهد. مالیدن و خوردن آن برای تورم چشم مفید است. بنفشه و به ویژه مربای بنفشه، درمان سرفه گرم است و سینه را نرم می كند. شربت بنفشه درمان ذات الجنب و شش است و در این زمینه از جلاب( شربتی كه با گلاب و عسل یا شكر درست كنند) بهتر است. التهاب معده را از بین می برد. شربت بنفشه علاج درد كلیه و ملین ملایم است. تناول بنفشه خشك صفرا را بیرون راند.

در كتاب مخزن الادویه در مورد بنفشه چنین آمده است:
بنفسج دارای طبعی سرد و تر و بعضی گفته اند گرم و تر است. مسهل صفرا، مسكن عطش و حدت خون و جهت سرفه و خشونت سینه و حلق و خناق و ذات الجنب و ذات الریه و جهت معده و كبد و طحال و احتباس بول مفید است و بوییدن تازه آن منوم( خواب آور) و گویند گل تازه آن فادزهر(پادزهر) سموم و منوم است.

مصرف مقدار زیاد آن باعث ضعف دل و سنگینی معده و استفراغ می شود كه بعضی این مضار را مربوط به خشك آن دانسته اند.